Okres XVIII wieku

     Okres XVIII wieku to okres sporów, okres upadku i ponownego rozwoju Cieślina. Chronologicznie informacje historyczne odnoszące się do tego okresu:

– 19.11.1720 – Jerzy Skarbek na Lewikowie Lewikowski, syn zmarłego Zygmunta Skarbek na Lewikowie Lewikowskiego darował Magdalenie z Biberszteina córce Andrzeja z Biberszteina Starowieyskiego i Zofii z Krosnów, a żonie Antoniego z Chorągwicy Łodzińskiego całą wieś Cieślin w powiecie krakowskim z prawem patronatu itd., ze wszystkimi poddanymi (z wyjątkiem poddanych pracowitych Kozłowskich małżonków, chłopca wolarza oraz Augustyna Kowalczyka niepodlegających niniejszej darowiźnie). Zobowiązuje się też bronić Magdalenę przed wszelkimi roszczeniami, z wyjątkiem sumy 600 złp. zapisanej szpitalowi św. Ducha w Olkuszu wyderkafem na tychże dobrach, którą Magdalena zobowiązuje się znieść z tych dóbr,

– 19.11.1720 – Jerzy Skarbek na Lewikowie Lewikowski z jednej strony i Antoni z Chorągwicy Łodziński z małżonką Magdaleną z Biberszteinów z drugiej strony roborowali (przyznali urzędowo, zatwierdzili) kontrakt podarowania dóbr wsi Cieślin, zawarty i spisany w Krakowie, podpisany ich rękoma oraz przez Andrzeja de Bibersztein Starowieyskiego,

– 19.11.1720 – Magdalena de Bibersztein, córka Andrzeja de Bibersztein Starowieyskiego i Zofii z Krosnów, żona Antoniego z Chorągwicy Łodzińskiego, zeznała, że drogą zeznanej dziś na jej osobę przez Jerzego Lewikowskiego darowizny wsi Cieślin, otrzymała z rąk swego brata rodzonego Samuela de Bibersztein Starowieyskiego satysfakcję za wszystkie dobra ojcowskie i matczyne należne jej po rodzicach, zrzekła się przeto tych dóbr na ręce tegoż jej brata,

– 19.11.1720 – Magdalena de Bibersztein, córka Andrzeja de Bibersztein Starowieyskiego i Zofii z Krosnów, żona Antoniego z Chorągwicy Łodzińskiego, zeznała, iż jest winna Jerzemu Skarbek Lewikowskiemu sumę 2.000 złp., tj. kwotę którą zalega z ceny wsi Cieślin. Zapisała ją na wsi Cieślin, zobowiązując się jednocześnie do jej spłaty na Trzech Króli 1722 r.,

– 19.11.1720 – Antoni z Chorągwicy Łodziński zobowiązał się Jerzemu Skarbek na Lewikowie Lewikowskiemu, iż wykona zobowiązania pewnego kwitu ręcznego wypisanego przez siebie dziś w Krakowie, pod zakładem 2.400 złp.,

– 20.11.1720 – Jerzy Skarbek na Lewikowie Lewikowski skwitował Antoniego z Chorągwicy Łodzińskiego z sumy 1.000 złp. wynikłej z sumy 2.400 złp. zapisanej mu do spłaty pewnym kwitem ręcznym przez tegoż Łodzińskiego. Kwit wystawiony został wczoraj w Krakowie i roborowany w tutejszych aktach grodzkich, zaś do spłaty pozostało 1.400 złp.,

– 30.04.1722 – Jerzy Skarbek Lewikowski przelał Samuelowi z Bibersztyna Starowiejskiemu sumę 2.000 złp. zapisaną temuż Lewikowskiemu jako dług z prowizją 8% przez Magdalenę z Bibersztyna, córkę Andrzeja z Bibersztyna Starowiejskiego i Zofii z Krosnów małżonków, żonę Antoniego z Chorągwicy Łodzińskiego, zapisaną w aktach grodzkich krakowskich we wtorek przed Ofiarowaniem NMP 1720 r., a zabezpieczoną na dobrach Cieślin w powiecie krakowskim,

– 09.03.1724 – Antoni z Chorągwicy Łodziński w imieniu własnym oraz żony Magdaleny de Bibersztyn roborowali (prawnie zatwierdzili) ks. Janowi Szwander altaryście kościoła archiprezbiteralnego na rynku krakowskim oraz jego najbliższym sukcesorom krwią z nim połączonym, kwit ręczny wystawiony przez nich w Krakowie 08.03.br. pod zakładem i zobowiązaniami w tymże kwicie wyrażonymi,

– 09.03.1724 – ks. Jan Szwander, altarysta kościoła archiprezbiteralnego na Rynku Krakowskim skwitował Antoniego z Chorągwicy Łodzińskiego i jego żonę Magdalenę ze Starej Wsi z kondemnat skazujących na 2 banicje wieczyste w 2 sprawach prowadzonych w urzędzie grodzkim krakowskim:
1) o nie wydanie pewnego depozytu tj. dwóch sum: 50 talarów i 27 zł węgierskich oraz o nie spłacenie długu 4 zł węgierskich,
2) o znieważenie, oszczerstwo, znieważenie, obelgę i despotyczne potraktowanie osoby duchownej.
Obie te kondemnaty uzyskane i ogłoszone zostały przez urząd grodzki w poniedziałek przed św. Katarzyną panną i męczennicą 1723 roku. Ponadto skwitował ich z aktu egzekucji przeprowadzonej na podstawie tych kondemnat w dobrach wsi Cieślin, podanej w formie oblaty do akt tutejszych. W mocy pozostawała sprawa główna co do reszty sumy, tj. 18 zł węgierskich z powyższego depozytu,

18.05.1732 – Jerzy Lewikowski poprzedni dziedzic wsi Cieślin darował Mikołajowi z Rudołtowic Witkowskiemu pracowitego Augustyna Kowalczyka poddanego z tychże dóbr Cieślin, tamże urodzonego, zarezerwowanego dla tegoż Lewikowskiego w kontrakcie powzdania tych dóbr, wraz z jego żoną, dziećmi płci obojga i całym sprzętem domowym, jego czynszami, daninami itd.,

13.09.1732 – Antoni z Chorągwicy Radwan Łodziński i Magdalena z Bibersztyna małżonkowie zobowiązali się małżonkom Wawrzyńcowi Lipskiemu i Franciszce ze Stanowiczów oraz Ewie Kreczykowej, iż będą przestrzegać pewnej ugody spisanej w Krakowie 16.08.1732 r., zawartej między Lipskimi i Kreczykową z jednej, a tymiż Łodzińskimi z drugiej strony dotyczącej pewnego uwolnienia i innych spraw zawartych w dekrecie Trybunału Koronnego Lubelskiego orzeczonym między tymiż stronami,

– 27.10.1732 – małżonkowie Antoni z Chorągwicy Radwan Łodziński i jego żona Magdalena z Bibersztynu zeznali i zatwierdzili w całości pozew o unieważnienie kondemnat orzeczonych na nich z powództwa Wawrzyńca z Lipia Lipskiego i jego żony Franciszki ze Stanwiczów przy manifestacji zeznanej w aktach grodzkich krakowskich w 1732 roku o złamanie dekretu sądu Trybunału Koronnego Lubelskiego i nie zapłacenie zakładów nałożonych do spłaty tymże dekretem oraz o niepoddanie się karze wieży grodzkiej krakowskiej. Pozew ten został wydany za ich wiedzą i z ich polecenia oraz zeznany przez woźnego w aktach grodzkich krakowskich we wtorek po Podwyższeniu Krzyża Świętego 1732 roku,

– 10.02.1733 – Antoni Radwan z Chorągwicy Łodziński w imieniu swoim oraz swej żony Magdaleny z Bibersztynu oraz Wojciech z Runowa Runowski subdelegat przysiężny urzędu grodzkiego krakowskiego skwitowali się wzajemnie z kontraktu arendy wsi Cieślin zawartego w Krakowie 13.09.1732 roku, roborowanego w aktach grodzkich krakowskich w sobotę po Narodzeniu NMP tegoż roku. Ponadto Łodziński miał stawić przed akta żonę celem wyrażenia zgody na niniejszy zapis, pod zakładem 1.000 złp.,

– 09.11.1735 – Antoni Łodziński wniósł reprotestację wraz z protestacją przeciwko dziedzicowi Kwaśniowa Wawrzyńcowi Lipskiemu o to, że ów niesłusznie opisał go przed aktami grodzkimi, jakoby ten Łodziński pobił i wychłostał zmarłego pracowitego [okienko na imię] na drodze publicznej, różne gwałty i krzywdy mu zadając (co nie jest prawdą), ponieważ ów Lipski wielokrotnie był proszony, by rzeczony pracowity, jego poddany, zaprzestał ciągłego strzelania w lasach i stawach Łodzińskiego, lecz on dalej to czynił i dotąd czyni,

– 12.05.1736 – Jan Rogawski syn Andrzeja Rogawskiego dzierżawcy dóbr klucza lipowieckiego należącego do biskupa krakowskiego, w imieniu pracowitych Pawła Wadas z dóbr wsi Chełm Wielki i Kaspra Jachimczyka z dóbr wsi Jemielino, poddanych z dóbr należących do tegoż klucza lipowieckiego, w trosce o ich bezpieczeństwo oraz naciskając na udostępnienie manifestacji czy protestacji przez Józefa Borowskiego administratora dóbr klucza lipowieckiego w imieniu tychże poddanych przeciwko Antoniemu Radwan z Chorągwicy Łądzińskiemu [!] w/s niżej opisanych rzeczy, protestował się o to, że gdy owi poddani, gdy nie byli nic winni temu Łodzińskiemu, ów poważył się rozkazać porwać od nich dwa konie jeszcze od niesłusznych prac polnych i zabrać je do dóbr swej dziedzicznej wsi Cieślin, co się też stało. Następnie przez niekrótki czas konie te u siebie zatrzymał, głodem je dręczył, pracami bardzo obciążał i choć wprawdzie po sporze z tymże pracowitym Wadasem zwrócił mu tanią klacz ze źrebiątkiem i oddał za konia, to jednak nie zrekompensował mu szkody wynikłej z braku możliwości użytkowania tego konia, zaś konia pracowitego Jachimczyka zwrócić i wydać nie chciał mimo tylekrotnie powtarzanych żądań właściciela oraz żądań pisemnych Andrzeja Rogawskiego, ojca manifestanta, co więcej, bezprawnie u siebie trzymał, głodem dręczył, ciężkimi robotami męczył i pracami polnymi obciążał,

– 18.06.1738 – sąd zwyczajny generalny lubelskiego Trybunału Królestwa Polskiego ustanowił jurysdykcję urzędu starościńskiego krakowskiego egzekucyjnego w sprawie przekazania dóbr wsi Cieślin, ogłoszoną w dniu 05.09.1736 roku w Cieślinie przez Krzysztofa Rudnickiego subdelegata sądowego starościńskiego grodzkiego krakowskiego w obecności szlachetnie urodzonych Magdaleny Łodzińskiej, Stanisława Lipskiego i Marcina Szpakowskiego na mocy zapadłych dwóch wyroków banicji, ze strony i na żądanie szlachetnie urodzonego Wawrzyńca z Lipie Lipskiego i jego małżonki Franciszki ze Stawiczów Krzeczykówny (jako strony prawem zwycięskiej), wobec szlachetnie urodzonych Antoniego Łodzińskiego i Magdaleny de Biberstein małżonków prawowitych (Ustanowienie jurysdykcji przez sąd zwyczajny generalny lubelskiego Trybunału Królestwa Polskiego z 1738 r. >> czytaj więcej),

– 22.10.1740 – do urzędu akt grodzkich starościńskich krakowskich przybył Antoni Grabie Lipski dostarczając akt przekazania dóbr Cieślin przez dotychczasowych dziedziców tych dóbr Magdalenę von Biberstein Starowieyską i jej męża Antoniego z Chorągwicy Łodzińskich. Przekazanie dóbr miało miejsce we dworze tych dóbr w Cieślinie w dniu 18.10.1740 roku i było następstwem dwóch orzeczeń Trybunału Lubelskiego oraz aktu skazania przez urząd grodzki starościński krakowski egzekucyjny z 1739 roku. W dostarczonym akcie przekazania dóbr (Dostarczenie aktu przekazania dóbr Cieślin na rzecz szlachetnie urodzonego Lipskiego 22.10.1740 r. >> czytaj więcej) zawarty jest inwentarz wsi Cieślina, z którego wyłania się zły stan dworu i folwarku. Przykładowo jedyną poddaną była wtedy “dziewka” imieniem Zofia Ciurzanka,

– 03.08.1743 – sąd zwykły generalny trybunału koronnego w Lublinie wydał orzeczenie do pozwu wniesionego przez Wawrzyńca Lipskigo dziedzica dóbr Kwaśniów przeciwko Antoniemu z Chorągwicy Łodzińskiemu i Magdalenie de Biberstein Starowieyskiej, dziedziczce dóbr Cieślin, w którym przyświadczył oddzielenie dóbr Cieślin od dóbr Kwaśniów oraz nakazał wspomnianej stronie pozwanej sporządzić rachunek dochodów nienależnie pobranych z tychże dóbr i następnie dochody te na rzecz strony pozywającej zwrócić (Odnośnie szlachetnie urodzonych Łodzińskich, skazanie w Lublinie z dnia 03.08.1743 r. >> czytaj więcej),

– 25.04.1753 – woźny sądowy Jakub Cieślak ze wsi Czarny Potok zeznał, iż doręczył pozew na sąd Trybunału Koronnego Lubelskiego: „August III król Polski itd. Wam, Wojciechowi i Stanisławowi synom zmarłego Jana Ptaszkowskiego i jego żony zmarłej Justyny ze Starowiejskich, jak również Antoniemu Łodzińskiemu mężowi zmarłej wielmożnej Magdaleny ze Starowiejskich, jako mającemu od niej prawo dożywotnie (wszyscy ci pozwani to sukcesorzy po zmarłym Michale Starowiejskim), rozkazujemy, abyście stanęli przed sądem jw. na żądanie wielmożnej Salomei z Czernego Wykowskiej, żony Szymona z Wykowa Wykowskiego starosty sirkowskiego, a wnuczki/bratanicy/siostrzenicy zmarłej Praksedy najpierw Remerowej, a potem Starowiejskiej (Salomea ta to dziedziczka dóbr Kiełków, powódka). Pozywa Was ona, byście dostarczyli manifestacje przeciwko zmarłemu Michałowi Starowiejskiemu zeznane przez zmarłą Praksedę Starowiejską oraz jej sukcesorów, i aby została unieważniona pewna krzywdząca inskrypcja zeznana przez zmarłą Praksedę na osobę tegoż Michała. Macie też spłacić różne sumy pożyczone Michałowi, które należą się powódce jako jego naturalnej sukcesorce. Macie też zadośćuczynić za różne pretensje i gwałty wyrządzone przez Michała w dobrach Kiełków i zrekompensować spustoszenie tych dóbr. Dan w Lublinie w poniedziałek po niedzieli Oculi 1753 r.”. Pozew ten doręczono do dóbr wsi Cieślin, włości Ptaszkowskich podległych prawu dożywotniemu Łodzińskiego, do chaty pracowitego Bartłomieja Polaka, gdzie rezyduje Łodziński,

– 15.02.1758 – dekretem Konsystorza Krakowskiego wprowadzona została dziesięcina z Cieślina na rzecz parafii w Chechle,

– 26.11.1762 – sąd zwyczajny generalny lubelskiego Trybunału Królestwa Polskiego wydał dekret, w którym odsyła sprawę wielmożnego Antoniego Lipskiego przeciw szlachetnie urodzonym Łodzińskim oraz braciom Wojciechowi i Stanisławowi Ptaszkowskim, celem osądzenia do urzędu grodzkiego krakowskiego (Dekret odesłania sprawy dziedzica Cieślina Antoniego Lipskiego z 1762 r. >> czytaj więcej),

– 1765 – z przeprowadzonego zgodnie z uchwałą konfederacji warszawskiej z dnia 07.05.1764 roku spisu ludności żydowskiej w województwie krakowskim dowiadujemy się, że w Cieślinie zamieszkiwało wówczas 5 Żydów i 2 Żydówki,

– 1787 – ze spisu ludności diecezji krakowskiej z roku 1787, przeprowadzonego na podstawie rozporządzenia arcybiskupa gnieźnieńskiego, prymasa Polski, Michała Jerzego h. Ciołek Księcia Poniatowskiego, dowiadujemy się, że w Cieślinie zamieszkiwało w sumie 61 osób (57 katolików i 4 Żydów). Wieś wchodziła w skład parafii Chechło należącej do dekanatu nowogórskiego i leżała w powiecie krakowskim, 

– 1789 – z omłotów w tym roku wsie Cieślin i Kwaśniów wraz z dworami oddały dla parafii w Chechle następującą dziesięcinę: 1). Żyto – korcy 7 ćwierci 1, 2). Pszenica – korcy 5, 3). Jęczmień – korcy 12, 4). Owies – korcy 15, 5). Groch – korcy 2, 6). Tatarka – korcy 4, 7). Proso – korcy 1 ćwierci 1,

– 1790 – na terenie Cieślina znajdowało się 19 domów, zaś wśród mieszkańców tej wsi było 2 Żydów,

– 1790 – ze spisu z metryk przeprowadzonym w dniu 26.12.1791 roku przez  ks. Tomasza Ziawińskiego (wikariusza parafii w Chechle) dla potrzeb Komisji Porządkowo Cywilno-Wojskowej Województwa Krakowskiego dowiadujemy się, że w okresie od 01.01.1790 roku do 31.12.1790 roku w chechelskiej parafii z Cieślina:
• ochrzczeni zostali: Mikołaj syn Reginy Zieleńszczanki (29.01.1790 r.), Jacek syn Walentego Brydniaka (18.08.1790 r.) i Andrzej syn Łukasza Smętka (29.11.1790),
• ślub zawarli: Adam Gawron z Zuzanną Polaczka z Cieślina (10.02.1790 r.),
• zmarli: Wojciech Dybkowski (13.04.1790 r.), Stanisław Ptaszkowski (03.07.1790 r.) oraz Tomasz Wróbel (17.07.1790 r.),

– 31.01.1791 – zgodnie ze spisem przeprowadzonym przez Komisję Porządkową Cywilno-Wojskową Województwa Krakowskiego (spisu dokonał ks. Tomasz Ziawiński – wikariusz parafii w Chechle) – w Cieślinie należącym wówczas do powiatu krakowskiego, a będących w posiadaniu Adama Wojciecha Męcińskiego, kasztelana spicmirskiego – wykazano istnienie 10 domów, w których zamieszkiwały w sumie 62 osoby (24 mężczyzn i 38 kobiet), w tym 5 Żydów (1 mężczyzna i 4 kobiety). W poszczególnych domach zamieszkiwali kolejno:
• dom nr 1 – Jan Kruk (l. 49), żona Małgorzata (l. 40), córka Jadwiga (l. 16), Łukasz Smętek (l. 50), żona Krystyna (l. 35),
• dom nr 2 – Grzegorz Polak (l. 52), żona Barbara (l. 42), syn Franciszek (l. 19), syn Bartłomiej (l. 7), córka Franciszka (l. 10), córka Marcjanna (l. 13), córka Marjanna (l. 5),
• dom nr 3 – Franciszek Polak (l. 25), żona Agnieszka (l. 20), matka Apolonia (l. 50), syn Jan (l. 19), syn Sebastian (l. 2) oraz służąca Katarzyna (l. 20),
• dom nr 4 – Kacper Karczowski (l. 52), żona Ewa (l. 45), syn Józef (l. 16), syn Marcin (l. 14),
• dom nr 5 – Adam Mysor (l. 45), żona Katarzyna (l. 40), syn Marcin (l. 20), Wincenty Wróbel (l. 50), żona Łucja (l. 29), córka Katarzyna (l. 12), córka Jadwiga (l. 5),
• dom nr 6 (młyn) – Adam Gawron (l. 29), żona Zuzanna (l. 30), syn Jan (l. 10), córka Jadwiga (l. 8), córka Marjanna (l. 5), córka Marcjanna (l. 2), służący Mikołaj (l. 31), służący Jędrzej (l. 21), służąca Tekla (l. 17), służąca Małgorzata (l. 26),
• dom nr 7 – Franciszek Dybkowski (l. 52), żona Barbara (l. 40), syn Michał (l. 8), syn Józef (l. 5), córka Salomea (l. 9), córka Apolonia (l. 6), wdowa Jadwiga (l. 50), córka Katarzyna (l. 15),
• dom nr 8 – Walenty Brydniak (l. 60), żona Zofia (l. 45), córka Marjanna (l. 9), córka Zofia (l. 7),
• dom nr 9 (karczma) – Żydzi – Pinches Dawidowicz (l. 36), żona Matla (l. 23), córka Merla (l. 5), córka Roza (l. 3), córka Anna (l. 1),
• dom nr 10 – szlachcic Stanisław Rachwalski (l. 40), żona Anna (l. 30), córka Kunegunda (l. 6), córka Salomea (l. 4), córka Tekla (l. 2), służąca Zofia (l. 20).
Spisu ludności żydowskiej dokonano w dniu 11.02.1792 roku,

– 04.04.1792 – w Lelowie przed księgami ziemiańskimi Województwa Krakowskiego Powiatów Ksiąskiego i Lelowskiego, właściciel Kwaśniowa i Cieślina Adam z Kurozwęk Męciński Kasztelan Spicimirski Starosta Bodaczowski Orderów Polskich kawaler, tychże powiatów Komisarz Graniczny, zeznał, iż on ks. Maciejowi Pielikiewiczowi plebanowi pradocińskiemu i kanonikowi Kolegiaty Wszystkich Świętych, jest winien sumę 4.000 złp. i sumę tą ulokował na swoich Dobrach dziedzicznych Kwaśniów i Cieślin. Sumę tą zobowiązał się spłacić w dniu 20.03.1793 roku przed aktami ziemiańskimi w Krakowie wraz z prowizją 5% płatną od dnia 20.03.1792 roku,

– 06.06.1800 – przed aktami ziemskimi krakowskimi  w Krakowie dokonano oblaty inskrypcji spisanej przed aktami ziemskimi lelowskimi w dniu 04.04.1792 roku, wg której Adam Męciński sumę kapitalną 4.000 złp. z prowizją 5% dla ks. Macieja Pielikiewicza plebana parafii w Prandocinie zabezpieczył na swoich dobrach dziedzicznych Kwaśniów i Cieślin. Następnie ks. Maciej Pielikiewicz dokonał cesję intabulacji, mocą której przeznaczył procenty z kwoty lokowanej na dobrach Kwaśniowa i Cieślina na rzecz szkoły elementarnej w Jangrocie. Procenty od kwoty 3000 złp. miały być przeznaczone na posag dla ubogich panienek za mąż wychodzących, zaś procenty od pozostałego 1000 złp. na utrzymanie budynków użyteczności publicznej szkółki jangrodzkiej.