Historia Parafii pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika

Kościół_02

Parafia pw. św. Stanisława BM w Cieślinie historią swą sięga odległych czasów. Do czasu wybudowania obecnej świątyni (niespełna 100 lat temu) Cieślin wraz z okolicznymi wioskami, od swego zarania należał do parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chechle. Jedynie Kolbark należał do parafii w Gołaczewach (co najmniej od 1529 roku). Jan Długosz w jednym ze swoich dzieł opisuje wartości majątków i przychodów z poszczególnych dóbr kościelnych, co pozwalało na nakładanie podatków przez biskupa krakowskiego. Pisząc o Chechel (Chechle) podaje, że w latach 1470 – 1480 we wsi stał drewniany kościół parafialny pod wezwaniem Narodzenia NMP, do którego należały wsie:

- Grabowa – będąca w posiadaniu Wawrzyńca, Prokopa i Grzegorza Cebrzyków oraz Marcina Longerjusza. Należeli oni do herbów Pilawa, Przeginia i Ostoja,

- Blandów (Błędów) – którego dziedzicem był Florjan herbu Trąby i ośmiu innych herbu Pilawa,

- Nyegowanycze (Niegowonice) – należące do Przedbora Starzińskiego herbu Hełm i innych,

- Quasznyow (Kwaśniów) – dziedzicem którego był Jan herbu Stary koń,

- Riczowyek (Ryczówek) – należący do Jana Kwaśniewskiego herbu Stary koń,

- Riczow (Ryczów) – należący do króla polskiego,

- Rodaky (Rodaki) – należące do Salomona i Piotra, rajców krakowskich herbu Łabędź,

- Golczowycze (Golczowice) – należące do Jego Królewskiej Mości,

- Kanky (Hutki Kanki) – również należące do Jego Królewskiej Mości,

- Czeslin (Cieślin) – należący do Marcina herbu Ostoja oraz

- Krzywoplathi (Krzywopłoty) – należące wówczas do wojewody krakowskiego.

Parafia Chechło należała w tym czasie (1470 -1480) do dekanatu Sławków – Bytom. Z opowieści naszych dziadków i pradziadków pamiętamy, że drogę do kościoła (ok. 10 km) latem przemierzało się na bosaka z butami pod pachą. Buty wkładano na nogi dopiero przed samym kościołem.  Mężczyźni po skończonym nabożeństwie często zachodzili do pobliskiej karczmy.

Wśród miejscowej ludności od najdawniejszych czasów krążyło podanie, że św. Stanisław bp krakowski podróżując po swojej rozległej diecezji, idąc od Pilicy, mył tu nogi i odpoczywał. Po jego męczeńskiej śmierci, gdy sława świętego zaczęła się szerzyć po całej Polsce, miejscowy lud zaczął wspominać o bytności świętego biskupa w Cieślinie i czcią otaczać miejsce jego odpoczynku. Z czasem po drugiej stronie drogi, w niedalekim oddaleniu od sadzawek wystawiona została modrzewiowa kaplica. Kaplica ta powstała w drugiej połowie XVIII wieku, zaś jej budowę należy przypisać ks. Walentemu hrabia Męciński z Kurozwęk, którego rodzina dziedziczyła Cieślin i Kwaśniów do 1811 roku. Pod kaplicą fundator urządził sklepiony grób, w którym złożone zostały trzy trumny. Trumny te zostały przeniesione pod obecny kościół.  W kaplicy odbywały się w dniu 8 maja odpusty na św. Stanisława. Z dokumentów dziekańskich z 1833 roku dowiadujemy się, że odpusty nadawał biskup krakowski na okres 5 lat. W 1917 roku okoliczni mieszkańcy postanowili utworzyć oddzielną parafię i wybudować murowany kościół. Mimo różnorakich trudności, po 8 miesiącach budowy udało się wybudować obecną świątynię. W dniu 08.05.1918 roku uroczystego, tymczasowego poświęcenia nowowybudowanego kościoła dokonał ks. Jan Flis, proboszcz parafii ze Strzegowej. Wspomniana uroczystość zgromadziła ogromne rzesze pobożnych, którzy nie szczędzili datków na ukończenie wnętrza kościoła. Dzień tak ważny dla parafian uświetniła orkiestra w strojach narodowych ze wsi Rodaki pod dyrekcją p. Jampicha z Chechła.  Najwięcej  pracy, pieniędzy i swego inwentarza roboczego przy budowie kościoła poświęcili mieszkańcy czterech wiosek: Cieślina, Golczowic oraz obu Kwaśniowów. 23 stycznia 1918 roku członkowie stowarzyszenia spożywczego „Zorza” w Golczowicach zrzekli się przypadających im procentów i dywidendy od zakupów, tj. 224 rubli i 1 kopiejka, z zastrzeżeniem, żeby takową przeznaczyć na budowę kościoła św. Stanisława w Cieślinie. Wśród osób, które zbierały fundusze na ten cel, a później zajmowali się robotami oraz najwięcej zasłużyli się przy budowie kościoła wymienia się: F. Koźlika z Golczowic, A. Kotana z Golczowic, Antoniego Brodzińskiego z Kwaśniowa, Franciszka Mola i Franciszka Dąbrowskiego z Cieślina, a także Andrzeja Leśniaka ze Stoków, Adama Szatan oraz ks. proboszcza Brykalskiego z Chechła. Administracją tworzącej się parafii zajął się ks. Antoni Marszałek z Bydlina, zaś ks. kanonik Antoni Bożek dojeżdżał do Cieślina z Kielc i dawał wskazówki. W latach 1917-1923 wybudowano obecny, murowany kościół, którego uroczystego poświęcenia (konsekracji) w 1923 r. dokonał biskup kielecki Augustyn Łosiński. Do nowej parafii należały wtedy wioski: Cieślin, Krzywopłoty, Kwaśniów Górny, Kwaśniów Dolny, Golczowice, Kolbark, Hucisko Kwaśniowskie, Zalesie Golczowskie i Stoki. Ks. Jan Wiśniewski w swojej książce podaje jeszcze stację Rabsztyn (obecnie stacja kolejowa Jaroszowiec Olkuski). Pierwszym proboszczem parafii został ks. Roman Pytlarz, który sprawował swą posługę w Cieślinie do 1925 roku. W tym okresie wykończono plebanię i budynki gospodarcze, założono ogród, uporządkowano i urządzono pamiątkowe sadzawki. Na środku jednej z nich postawiono figurę św. Jana Nepomucena, którą przeniesiono z Kwaśniowa Dolnego. Ks. Pytlarz przeszedł do parafii Łęki. Następnym proboszczem przez okres roku był ks. Juljan Lisowski, były prefekt z Maczek. W okresie jego pobytu, w latach 1925-1926 ogrodzono cmentarz kościelny oraz rozpoczęto budowę dzwonnicy. W roku 1926 z wikariatu w Bielinach przybył do cieślińskiej parafii ks. Czesław Jeżewski, który jak podaje ks. Wiśniewski w swoim opracowaniu „aparaty nabył, naczynia św., lampę wieczystą, żyrandol za 700 zł, chorągwie za 450 zł, latarnie, balustradę sprawił, … chór osobiście zorganizował i doprowadził do perfekcji, tak samo orkiestrę.” W roku 1926 (wg poz. 9 Bibliografii) lub w 1928 (wg poz. 2 Bibliografii) parafia nabyła dzwony ze słynnej Odlewni Dzwonów Bracia Felczyńscy z Kałusza (woj. lwowskie, aktualnie obwód iwanofrankowski na Ukrainie). Większy ze dzwonów św. Stanisław ważył 420 kg. Jego średnica i wysokość nie są znane. Znajdował się na nim napis fundacyjny „Sprawiony przez parafian Cieślin staraniem ks. Czesław Jeżewskiego na imię mi św. Stanisław Biskup”. Wymiary oraz waga dzwonu mniejszego św. Stanisław Kostka nie są znane. Znajdował się na nim napis fundacyjny „Sprawiony przez parafian Cieślin staraniem ks. Czesław Jeżewskiego na imię mi św. Stanisław Kostka”. Ks. Jeżewski wyszedł z Diecezji w 1929 roku. Następnymi proboszczami byli ks. Jan Zieliński (lata 1929 – 1935) oraz ks. Jan Opałacz (1935 – 1949).

Faksymile-arcybiskupa-Sapiehy

 

 

 

 

Faksymile rozporządzenia arcybiskupa Adama Sapiehy z dnia 07 sierpnia 1941 r.

 

 

 

 

 

Okres probostwa ks. Jana Opałacza przypadł na okres II wojny światowej. Latem 1941 roku Trzecia Rzesza zaczęła odczuwać brak surowców i uciekła się do rekwizycji metali kolorowych. Przeprowadzenie rekwizycji dzwonów kościelnych zlecono okupacyjnym starostom (Kreishauptmann, ew. Stadthauptmann), zaś jej uprawomocnieniem zgodnie z porozumieniem konkordatowym III Rzeszy z Państwem Watykańskim było na terenie metropolii krakowskiej rozporządzenie książęco-arcybiskupiego ordynariatu z 07 sierpnia 1941 roku nr 3230/41 podpisane przez arcybiskupa Adama Sapiechę, uzupełnione ogólnikiem z 29 sierpnia 1941 roku do podległych mu dekanatów. Obowiązek zdjęcia i odstawienia dzwonów do punktu zbornego (Busko, Brzozów lub Dunajec w Małopolsce) za pokwitowaniem należał do parafii. Termin zdawania dzwonów upływał 01.09.1941 roku, następnie został przełozony na 10.09.1941 roku. Zdjęcia dzwonów w cieślińskiej parafii dokonali mieszkańcy Kwaśniowa (jedna z osób w trakcie tych prac straciła palec), którzy chcieli zdemontowane dzwony wywieźć furmankami i zakopać w ziemi lub zatopić w stawach na Stokach. Jednak na apel ks. Jana Opałacza, który nie chciał niepotrzebnego przelewu krwi, obiecując jednocześnie odkupienie dzwonów po wojnie, odstąpili od tego pomysłu. Ks. Jan Opałacz dotrzymał danego słowa i tuż przed swoją śmiercią w roku 1949 dokonał zakupu nowych dzwonów. Zakupione zostały dzwony wykonane z odlewów żelaznych oraz o mniejszych gabarytach. Większy dzwon – św. Stanisław – o średnicy 750 mm, posiada napisy „Ofiarnością parafian z CIEŚLIN za ks. proboszcza Jana Opałacza. RR 1949″, natomiast dzwon mniejszy – Matka Boska Królowa Korony Polskiej – o średnicy 650 mm posiada napisy: „Królowo Korony Polskiej Błogosław Twojemu Ludowi” oraz „Ofiarnością parafian z CIEŚLIN za ks. proboszcza Jana Opałacza. RR 1949″. Kolejnymi proboszczami byli: ks. Stefan Marzec (1950 – 1955), ks. Władysław Latała (1955 – 1959), ks. Marcin Dubiel (1959 – 1977 oraz rezydent w latach 1977 – 1986), ks. Jerzy Król (1977 – 1989) oraz ks. Ryszard Gąsior (1989 – 2005). Po śmierci ks. Ryszarda Gąsiora (+ 13.03.2005 r.) proboszczem parafii został ks. Leszek Kapela. Wprowadzenie nowego proboszcza, ks. Leszka Kapeli na urząd parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Cieślinie miała miejsce 3 kwietnia 2005 roku, w Niedzielę Miłosierdzia Bożego – w czasie zupełnie wyjątkowym – przygnębiającym i podniosłym jednocześnie, kiedy cały świat pogrążył się w żałobie po Papieżu Polaku. Uroczystej Eucharystii przewodniczył i słowo Boże wygłosił wówczas bp Piotr Skucha. W dniu 20 września 1984 roku ustanowiona została przez biskupa kieleckiego Stanisława Szymeckiego parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kwaśniowie. W latach 1984 – 1990 wzniesiona została świątynia, zaś w latach 1997 – 2001 dobudowano wolnostojącą wieżę – dzwonnicę. Konsekracji kościoła dokonał biskup kielecki Stanisław Szymecki w dniu 23 września 1990 roku. Do nowej parafii w Kwaśniowie wydzielone zostały z parafii w Cieślinie wsie: Kwaśniów Dolny, Kwaśniów Górny oraz Hucisko. Od początku swego istnienia parafia w Cieślinie należała do Diecezji Kieleckiej. W dniu 25 marca 1992 roku Ojciec Święty bł. Jan Paweł II powołał do istnienia Diecezję Sosnowiecką. Parafia Cieślin przeniesiona została do nowej diecezji sosnowieckiej w archidiecezji częstochowskiej oraz Dekanatu VII NMP Wspomożycielki Wiernych w Jaroszowcu. W dniach 30/31 maja 2012 roku w parafii Cieślin miała miejsce peregrynacja obrazu Jezusa Miłosiernego i relikwii błogosławionego Jana Pawła II. Od lat 70-tych do końca XX wieku  w parafii wykonano szereg niezbędnych prac remontowych, min: powiększono teren cmentarza grzebalnego, wyremontowano ogrodzenie kościoła i cmentarza parafialnego, wymieniono tynki zewnętrzne na świątyni oraz dzwonnicy, zmieniono pokrycie dachowe kościoła (aktualnie blachodachówka), w kościele założono boazerię i podsufitkę z drewna modrzewiowego, kilkakrotnie odnawiano malowanie ścian świątyni, wymieniono ławki w kościele. Po przybyciu do parafii ks. Leszka Kapela ustawiona została na placu przed kościołem w dniu 8 kwietnia 2005 roku (dzień pogrzebu Papieża) 2,5-metrowa figura Ojca Świętego Jana Pawła II trzymającego w ręku pastorał. Wykonawcą dzieła jest Józef Siwoń z Łowców k. Jarosławia. W dzień odpustu parafialnego ku czci patrona parafii – św. Stanisława – w niedzielę 8 maja 2005 roku aktu poświęcenia papieskiego pomnika dokonał proboszcz parafii św. Joachima w Sosnowcu – ks. kan. Stanisław Kocot. Ponadto wyremontowany został budynek plebanii i wymienione jego pokrycie dachowe (2007), wykonano parking dla samochodów w pobliżu kościoła, zagospodarowano i uporządkowano teren przy plebanii wraz sadzawkami w ogrodzie oraz wyłożono kostką brukową plac przed kościołem wraz z trasę procesyjną wokół świątyni. Ks. Leszek Kapela był pomysłodawcą oraz współorganizatorem I i II Pleneru Malarskiego im. ks. Marcina Dubiela w latach 2012 i 2013. Dekretem z dnia 27 stycznia 2014 roku ks. bp Grzegorz Kaszak mianował ks. Mariusza Wróbla, dotychczasowego wikariusza parafii pw. św. Katarzyny w Wolbromiu, administratorem parafii pw. św. Stanisława BM w Cieślinie. W dniu 23 lutego 2014 roku uroczystego wprowadzenia ks. Mariusza Wróbla na urząd parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Cieślinie dokonał dziekan dekanatu w Jaroszowcu, ks. kanonik Marek Szeląg, proboszcz parafii w Chechle. Aktualnie parafia w Cieślinie liczy ok. 1500 wiernych. Jest rozrzucona terytorialnie, w jej skład wchodzą 4 wioski: Golczowice, Kolbark, Krzywopłoty oraz Cieślin.